Würzburg Julius-Maximilians Üniversitesi ve Mainz Bilim ve Edebiyat Akademisi'nden bir ekip, Anadolu'da bulunmuş kil tabletler üzerindeki çivi yazısı işaretlerinin bireysel varyasyonlarını tanıyan Palaeographicum adlı bir yapay zeka aracı sundu. Bu gelişme, parçaları karşılaştırma işini üç günden beş dakikaya indiriyor ve 3500 yıl önce bölgede yaşamış farklı katiplerin el yazısını ayırt etmeyi mümkün kılıyor.

Polonya'nın güneydoğusundaki Śniatycze köyü yakınlarında, Tunç Çağına ait ağır bileziklerden oluşan bir eser grubu keşfedildi. Buluntu, toplam ağırlığı 3,6 kilogram olan 18 adet tunç kol ve bacak halkasından oluşuyor. Bu eserler, Lusatian tunç dökümcülüğünün metal işçiliği becerisinin zirveye ulaştığı, MÖ 550-400 yılları arasında Hallstatt D olarak bilinen Lusatian kültürünün geç dönemine aittir.

60 bin yıllık bir Neandertal dişinde bulunan delik, büyük olasılıkla taştan bir matkapla açılmış olup, bu keşif bugüne kadar bilinen en eski kasıtlı diş hekimliği kanıtı niteliğindedir.

Yunanistan'ın kuzeyinde devam eden bir kazı ve restorasyon projesi kapsamında, Büyük İskender ile bağlantıları olan devasa bir tümülüsün sırları gün yüzüne çıkıyor.

Eski bir hastanede yapılan kazılar sırasında ortaya çıkarılan geç Roma dönemi mezarı, bir arkeolog tarafından “olağanüstü” olarak nitelendirildi.

Eski bir atasözü der ki, "Ne yersen osun", yani tükettiğiniz yiyecekler vücudunuzu inşa etmenize ve zihninizi beslemenize yardımcı olur. Bu, eskiden olduğu gibi bugün de geçerlidir. İlk insanlara gelince, ne yedikleri ve et gibi yüksek kaliteli yiyecekleri nasıl elde ettikleri üzerine yapılan araştırmalar, beyinlerinin nasıl evrimleştiğini ve sosyal davranışlarının nasıl şekillenmeye başladığını anlamamıza yardımcı olabilir.

Birinci sınıf öğrencileri için düzenlenen sıradan bir gezi, altı yaşındaki bir çocuğun yaklaşık 1300 yıl öncesine ait, olağanüstü iyi korunmuş bir kılıca rastlamasıyla hayatının keşfine dönüştü. Norveç'in Innlandet bölgesindeki tarihi açıdan zengin Gran bölgesinde bulunan bu eser, geç Merovenj veya erken Viking Çağına dair büyüleyici bir bakış sunuyor.

Hırvatistan’ın doğusundaki Vinkovci kent pazarının yeniden inşası kapsamında yürütülen arkeolojik araştırmalar, Roma dönemi mezarlığında yağmalanmamış nadir bir tuğla mezarın gün yüzüne çıkarılmasını sağladı. Antik kentin kuzey mezarlığı bölgesinde yıllar boyunca keşfedilen 200’den fazla tuğla mezardan sadece ikisi, bozulmamış ve yağmalanmamış halde bulunmuştur.

Araştırmacılar, dijital teknoloji ve çok dilli araçlar kullanarak dünyanın en eski yazılı kayıtlarından bazılarına erişimi kolaylaştırıyor.

Calgary Üniversitesi'nden bir arkeolog, Klasik Dönem Mayalarının kuzey Yucatan yarımadası ile orta Chiapas bölgeleri arasında uzun mesafeler boyunca canlı köpek ticareti yaptıkları yönünde kanıtlar buldu.

Polonya'nın Opole kentindeki 13. yüzyıldan kalma bir katedralin yanında sarılmış halde bulunan iki iskelet üzerinde yapılan genetik bir çalışma, her ikisinin de kadınlara ait olduğunu, aralarında akrabalık bulunmadığını ortaya koydu ve bu, Orta Çağ Polonya'sında bilimsel olarak doğrulanmış ilk eşcinsel gömülme vakasını oluşturuyor.

Danimarka'nın kuzeyindeki bir orman yolunda tesadüfen yapılan bir keşif, ülkenin son on yıllardaki en önemli Viking Çağı altın buluntularından birine yol açtı.

İyi diş bakımı olmadan dişler zarar görür. Arkeolojik kanıtların bolluğu, kötü ağız sağlığının tarih boyunca yaygın olduğunu göstermiştir. Ve şaşırtıcı olmayan bir şekilde, tarih boyunca diş restorasyonu için de birçok girişim olmuştur.

1930'ların başlarında, arkeolog Porphyrios Dikaios, Kıbrıs'ın kuzeyinde Pomos köyünde kazı yaparken, yerel yeşilimsi taştan oyulmuş haç şeklinde bir idole rastladı. Şimdi Pomos İdolü olarak bilinen bu eser, Kıbrıs'tan Bakır Çağına ait en iyi korunmuş doğurganlık idol örneğidir ve ülkenin sembolü haline gelmiştir.

08-12 Haziran 2026 tarihlerinde ülkemiz arkeolojisinin kalbi Erzincan'da atacak.

İspanya'nın doğu Pireneleri'nde, Fransa sınırına yakın 338 numaralı mağarada 2021-2023 yılları arasında yapılan kazılar, MÖ 5. binyılın başlarından MÖ 1. binyılın sonlarına kadar uzanan, belirgin arkeolojik insan yerleşim katmanlarını ortaya çıkardı. Deniz seviyesinden 2.235 metrenin üzerinde bulunan bu mağara, Pireneler'de tarih öncesi insan yerleşiminin sürekli olarak iz bıraktığı en yüksek rakımlı mağaradır.

Arkeologlar yakın zamanda İspanya'da bir çiftlikte beklenmedik bir şekilde bulunan kırık, dekoratif bir kupayı analiz ettiler. Kupa, Hadrian Duvarı'nı ve yaklaşık 2000 yıl öncesini temsil ediyor gibi görünüyor. Britannia'da yayınlanan yeni çalışma, kupayı benzer özelliklere sahip diğer birkaç kapla ilişkilendiriyor ve Hadrian Duvarı'nda görev yapan bir asker tarafından İspanya'ya getirildiğini öne sürüyor.

Keskin gözlü bir köpek gezdiricisi, ormanda yaptığı yürüyüş sırasında Tunç Çağına ait olduğu düşünülen bir balta başı fark ederek olağanüstü bir keşif yaptı.

Mısır'ın İskenderiye kentinin Moharam Bek bölgesinde yapılan kazılarda, Ptolemaik döneme ait nadir bir dairesel hamamın ve karmaşık mozaik zeminlere sahip Roma dönemine ait bir villanın kalıntıları ortaya çıkarıldı. Bu bulgular, İskenderiye'nin Ptolemaik dönemden Roma dönemine ve Bizans dönemine kadar olan kentsel gelişimine yeni bir ışık tutuyor ve şehrin haritasını yeniden çiziyor.

Roma İmparatorluğu'nun sınır bölgelerinden elde edilen lazımlıklar, Cryptosporidium parazitiyle enfekte olmuş insanlara dair dünyanın en eski kanıtlarını sağlamıştır.

Kırgızistan'da, Issık-Kul Gölü'nün batı kıyısında yer alan Çolpon-Ata şehrinin kuzey ucundaki bir çevre yolu inşaat çalışmaları sırasında, Demir Çağında Orta Asya bozkırlarında yaşayan halklar hakkında yeni veriler sağlayacak birinci sınıf bir arkeolojik alan ortaya çıkarıldı.

Türk arkeolojisinin önemli isimlerinden Prof. Dr. Halet Çambel’in Boğaziçi Üniversitesi’ne bağışlanan arşivinden parçalar müzayedede satışa çıkarıldığı iddia edildi. Boğaziçi Üniversitesi tarafından yapılan açıklamada, söz konusu iddia reddedilerek, ''Boğaziçi Üniversitesi envanterinde bulunan, tarihi ve kültürel değeri haiz herhangi bir arşivin satılması, devredilmesi veya elden çıkarılması kesinlikle söz konusu değildir'' denildi.

Danimarka'da 1500 yıllık altın bir broş keşfedildi; bu buluntu, Geç Cermen Demir Çağının seçkin kesiminin süs eşyalarına dair nadir bir bakış sunuyor. Buluntu,  MS 6. yüzyılın ortalarına tarihlenen, antik zanaatkarlığın çarpıcı bir örneği.

Taş Tepeler Projesi kapsamında Şanlıurfa'daki Neolitik yerleşimlerde yürütülen kazı çalışmaları, Japon ve Çinli arkeologların katılımıyla uluslararası boyuta taşınıyor.

Pompeii'deki antik Roma kalıntılarında çalışan arkeologlar ve araştırmacılar, MS 79 yılında şehri yok eden Vezüv Yanardağı patlamasında hayatını kaybeden bir erkeğin yüzünü dijital olarak yeniden canlandırmak için ilk kez yapay zeka teknolojisini kullandılar; bu çalışma, tarihin en ünlü doğal afetlerinden birini anlamaya yönelik yeni bir yol sunuyor.

Arkeologları ve tarihçileri hayrete düşüren eşi benzeri görülmemiş bir keşifte, Norveç’teki Viking Çağı’na ait bugüne kadarki en büyük sikke hazinesini gün yüzüne çıkarıldı.

Taş Tepeler Koordinatörü ve Karahantepe Kazı Başkanı Prof. Dr. Necmi Karul, Karahantepe'de 12 bin yıl önce yaşayanlarda ceylan tüketiminin izlerine rastladıklarını, baklagillerin beslenmelerinde önemli yer tuttuğunu gördüklerini söyledi.

Bir araştırma, Roma'nın liman kentinde bulunan devasa “pithos”ların bozulmuş proteinleri sakladığını ve çam reçinesiyle kaplandığını, tamiratında kullanılan metal takviyelerinde ise değerli metallerin kullanıldığını ortaya koyuyor.

Tunç Çağında Güney Kafkasya'da hangi mutfak gelenekleri hakimdi? Yeni bir araştırma, bu bölgedeki mutfağın son derece çeşitlilik arz ettiğini ortaya koyuyor.

Denizli ilimizde yer alan Laodikeia antik kentinde önemli bir keşif daha gerçekleştirildi.

Berlin'in Spandau semtinde yürüyüşe çıkan 13 yaşındaki bir çocuk, Troya'ya ait nadir bir antik tunç sikke buldu. MÖ 281 ile 261 yılları arasında, Ilion'daki darphane tarafından basılmıştı. Şu anda PETRI Müzesi'nde sergilenen sikke, Berlin şehir sınırları içinde bugüne kadar keşfedilen ilk Troya antik eseri olma özelliğini taşıyor.

Homeros’un İlyada destanına ait bir papirüs parçası, Roma dönemine ait bir mumyanın sargı bezlerinin içinde keşfedildi. Mumya, Mısır'ın Minya vilayetindeki antik Oxyrhynchus (günümüz El-Bahnasa) yerleşim yerindeki bir nekropolde bulundu. Arkeologlar papirüsü çıkararak metni, İlyada'nın 2. kitabında Troya'ya karşı dizilmiş Yunan kuvvetlerinin tanımlandığı “Gemiler Dizini” olarak tanımladılar.

Muğla'nın Marmaris ilçesindeki Amos Antik Kenti'ne ait olduğu belirlenen ve MÖ 2. yüzyıla tarihlenen arazi kira sözleşmesi, Hellenistik dönemdeki tarım ve hukuk düzenine ışık tutuyor.

Bu, eski Mayalarda bir azı dişe yerleştirilmiş bir değerli taşın kaydedilmiş ilk örneğidir. Tomografi, bu işlemin kişinin hayattayken gerçekleştirildiğini doğrulamaktadır, ancak amacının ne olduğu hala bir muamma olarak kalmaktadır.

Arkeologlar, Kuzey Sina'daki Tell el-Farma'da yerel tanrı Pelusium'a adanmış olağanüstü bir dairesel tapınağın kalıntılarını ortaya çıkardı. Tapınağın tasarımı, firavunlar dönemi Mısır, Hellenistik ve Roma mimarisinin etkilerini bir araya getiren benzersiz bir yapıya sahiptir. Yapı 2. yüzyılda inşa edilmiş olup, arkeolojik katmanlar, sadece küçük değişiklikler yapılarak MS 6. yüzyıla kadar kesintisiz olarak kullanıldığını göstermektedir.

İndus Vadisi yazısı yaklaşık 4 bin yıl öncesine dayanıyor, ancak henüz deşifre edilemedi. Yapay zeka bu yazıyı çözmeye yardımcı olabilir mi?

Senegal'de 2400 yıllık bir metal işleme atölyesinin keşfi, Afrika'daki demir üretiminin tarihi hakkında önemli yeni bilgiler sunuyor.

Ani bir yangın bir köyü yok edebilir, ancak nadir durumlarda tarihi de koruyabilir. Yaklaşık 3500 yıl önce, günümüz İspanya'sının güneydoğusundaki Villena'da bulunan Cabezo Redondo adlı Tunç Çağı yerleşim yeri böyle bir yangınla karşı karşıya kaldı.

Antik kentin nekropolünde yer alan bir anıt mezardan düşen yapı bloğunun yanındaki ağacın gövdesine saplanması ve zamanla kaynaşmasıyla ortaya çıkan görüntü dikkatleri üzerine çekiyor.

İsviçre'deki Neuchâtel Gölü'nün dibinde, yükle dolu bir Roma gemisinin kalıntıları keşfedildi. Gemi enkazı MS 20 ile 50 yılları arasında batmış ve geminin kalıntıları çoktan yok olmuş olsa da, bölgede olağanüstü çeşitlilikte ve miktarda eser (yaklaşık 600 adet) bulunmuştur; bunların çoğu da sağlam durumdadır. Bu, İsviçre'de eşi benzeri görülmemiş bir bulgudur ve Alpler'in kuzeyindeki diğer iç sularda da benzer bir örnek bulunmamıştır.

Pompeii'nin yıkılması, sakinlerinin evlerindeki sunaklarda kül kalıntılarının korunmasını sağladı. Uluslararası bir araştırma ekibi, Pompeii'deki Roma tütsü kaplarında neyin yakıldığını ilk kez bilimsel olarak inceledi ve şaşırtıcı bir bulguya ulaştı: Yerli bitkilerin yanı sıra, halk Afrika veya Asya'dan ithal edilen aromatik maddeler de kullanıyordu. Bu durum, Pompeii'nin küresel bir ticaret ağının parçası olduğunu gösteriyor.

Nature Dergisi’nde yayınlanan bir araştırmaya göre, Liverpool ve Oxford Üniversiteleri öncülüğünde yürütülen uluslararası bir araştırma, evcil köpeklerin varlığına dair bugüne kadar kaydedilmiş en eski genetik kanıtı ortaya çıkarmayı başardı; bu bulgu, bu hayvanların insanlarla birlikte yaşadığının teyit edildiği dönemi, 16.000 ila 14.000 yıl öncesine, Üst Paleolitik Dönemin sonlarına kadar geriye çekiyor.

Fransa'nın orta-doğu kesimindeki Dijon'un merkezinde bulunan arkeolojik kazı alanında MÖ 300 ile 200 yılları arasındaki Galya dönemine ait en az beş ya da altı oturur pozisyonda iskeletlerin bulunduğu mezarlar ortaya çıkarıldı. Bunlardan üçü, daha önce ortaya çıkarılan ilk mezarlara paralel yeni bir sıra oluştururken, geri kalan iki ya da üçü ise orijinal sırayı takip ediyor.

Kudüs İbrani Üniversitesi Arkeoloji Enstitüsü'nde Profesör Leore Grosman'ın danışmanlığında doktora sonrası araştırmacı olarak görev yapan Laurent Davin'in liderliğindeki uluslararası bir arkeolog ekibi, Güneybatı Asya'daki en eski kil süs eşyaları koleksiyonunu belgeledi.